زير نظر: شواري عالي انقلاب فرهنگي، هيات نظارت و ارزيابي فرهنگي و علمي

نوبت چاپ: اول/ زمستان 1385

شمارگان: 2000 نسخه

قيمت: 2000 تومان

 

چکيده:

در سال هاي اخير، شناسايي، تقويت و فراهم کردن زمينه هاي لازم براي توليد و  بکارگيري علم و فناوري در هر کشور، توجه مسوولان و برنامه ريزان کشورها را به خود جلب کرده است. اختراعات ثبت شده و مقاله هاي علمي منتشر شده از مهم ترين بروندادهاي سامانه علم و فناوري هستند.

ميزان اعتبارات تحقيق و توسعه و ميزان فعاليت بخش خصوصي در صنعت، از عوامل تاثيرگذار بر تعداد اختراعات ثبت شده است. ثبت اختراع در دنيا به سه صورت ملي (داخلي)، منطقه اي (مانند EPO) و بين المللي (WIPO) صورت مي گيرد. تعداد اختراعات ثبت شده کشور در داخل و در سطح بين الملل در مقايسه با کشورهاي پيشرفته بسيار کم است؛ ولي از رشد قابل توجهي در داخل برخوردار است. به طور مثال در سال 1384 با 62 درصد افزايش نسبت به سال 1383، تعداد 4985 درخواست ثبت اختراع در کشور وجود داشته که از اين رقم، تعداد 4303 اختراع، به ثبت رسيده است. اين در حالي است که در سال 2004 در کره جنوبي و ژاپن به ترتيب 140115 و 423081 درخواست ثبت اختراع وجود داشته است. کشورهاي ايران، ترکيه و ژاپن به ترتيب تعداد 2، 174 و 24829 درخواست ثبت اختراع در سازمان جهاني مالکيت فکري داشته اند. همين روال در اداره ثبت اختراع اروپا نيز مشاهده مي وشد. ايران، هندوستان و ژاپن در سال 2005 به ترتيب تعداد 7، 392 و 21461 درخواست ثبت اختراع در اداره ثبت اختراع اروپا داشته اند. اين امر مي تواند نشانه ضعف و يا قوت وضعيت فناوري در اين کشورها و همچنين ميزان حضور صنعتي-تجاري آن ها در کشور ديگري که ثبت اختراع در آن صورت گرفته است، باشد. مقاله هاي علمي منتشر شده در کل مجلات علمي کشور در سال 1383 نسبت به سال 1382 با 25 درصد افزايش به 10030 مقاله رسيده است. مقاله هاي منتشر شده در مجلات علمي-پژوهشي با 27 درصد افزايش به 8592 مقاله و مقاله هاي علمي ترويجي با 12 درصد افزايش به 1438 مقاله رسيده است. تعداد مجلات علمي داراي مجوز در کشور نيز تا شهريور 1385 به حدود 355 مجله افزايش يافته است.

توليدات علمي ايارن در مجلات معتبر بين المللي در سال 2005 با 45 درصد رشد نسبت به سال قبل از آن به 5578 مقاله رسيده است. سهم ايران، ترکيه و کره جنوبي از توليدات علمي منتشر شده در مجلات معتبر  بين المللي در سال 2004 به ترتيب، 31 درصد، 14/1 درصد و 2 درصد است.

ايران، طبق گزارش هاي بين المللي، از نظر انتشار مقاله هاي بين المللي در يک دوره 10 ساله از سال 1996 تا سال 2005 در رتبه 42 در بين 146 کشور دنيا قرار دارد. از نظر تعداد ارجاعات به مقاله هاي علمي در رتبه 49 و از نظر نسبت تعداد ارجاعات به تعداد مقاله ها در رتبه 135 جهاني قرار مي گيرد.

 

فهرست مطالب

مقدمه

فرايند نوآوري: توليد علم و ثبت اختراع

ارتباط هزينه هاي تحقيق و توسعه با اختراعات ثبت شده

 

فصل اول: ثبت اختراع

1. بررسي نظري

1-1 فرايند ثبت اختراع

اداره ثبت اختراع اروپا

اداره ثبت اختراع و علامت تجاري آمريکا

اداره ثبت اختراع ژاپن

اعطاي گواهي، رد کردن و انصراف در سه اداره سازماني جهاني مالکيت فکري

رويه ثبت اختراع در ايران

1-2 طبقه بندي بين المللي اختراعات ثبت شده

2. آمار ثبت اختراع در پايگاه هاي معتبر بين المللي

2-1 پيچيدگي آمارهاي ثبت اختراع

2-2 تعداد درخواست هاي (اظهارنامه هاي) ثبت اختراع

2-3 تعداد گواهي هاي اعطا شده به اختراعات

2-4 درصدر درخواست هاي ثبت اختراع در هر گروه فناوري

2-5 اختراعات ثبت شده در حوزه فناوري برتر

2-6 موسسات برتر در زمينه ثبت اختراع

3. آمار ثبت اختراع کشور در داخل و در سطح بين الملل

3-1 ثبت اختراع در داخل کشور

تعداد درخواست هاي ثبت اختراع

تعداد اختراعات ثبت شده

3-2 اختراعات کشور در سطح بين الملل

تعداد درخواست هاي بين المللي ثبت اختراع طبق معاهده PCT در سازمان جهاني مالکيت فکري

تعداد گواهي هاي اعطا شده در اداره ثبت اختراع و علامت تجاري آمريکا

درخواست ثبت اختراع در اداره ثبت اختراع اروپا

تعداد گواهي هاي اعطا شده به اختراعات در اداره ثبت اختراع اروپا

4. جمع بندي

 

فصل دوم: انتشار مقاله هاي علمي

1. مجلات علمي و انتشار مقاله

2. توليدات علمي در مجلات معتبر داخلي

2-1 درصد مجلات در گروه هاي علمي مختلف

2-2 تعداد مجلات علمي-پژوهشي و علمي-ترويجي به تفکيک گروه

2-3 تعداد کل مقاله هاي منتشر شده در مجلات

2-4 درصد مقاله هاي گروه هاي مختلف از کل مقاله ها

2-5 درصد مقاله هاي علمي-پژوهشي هر گروه از کل مقاله هاي علمي-پژوهشي

2-6 درصد مقاله هاي علمي-ترويجي هر گروه از کل مقاله هاي علمي-ترويجي

2-7 نسبت تعداد کل مقاله ها به تعداد مجلات به تفکيک گروه

2-8 نسبت تعدا مقاله هاي علمي-پژوهشي به تعداد مجلات علمي-پژوهشي

2-9 نسبت تعداد مقاله هاي علمي-ترويجي به تعداد مجلات علمي-ترويجي

3. وضعيت انتشار توليدات علمي در مجلات معتبر بين المللي

3-1 تعداد توليدات علمي کشور در مجلات معتبر بين المللي

3-2 سهم کشورهاي مختلف از توليدات علمي در مجلات معتبر بين المللي

4. جمع بندي

 

فصل سوم: نتيجه گيري و پيشنهادها

1. نتيجه گيري

2. پيشنهادها

2-1 اختراعات

2-2 توليدات علمي

 

ضمائم

الف) تعداد مقاله هاي منتشر شده در مجلات علمي

ب) مخفف نام چند کشور در آمارهاي بين المللي ثبت اختراع

ج) طبقه بندي بين المللي اختراعات ثبت شده

 

منابع و مآخذ

منابع فارسي

منابع انگليسي